H1 Hygiëne atmosfeer (2)

A) 🧼 Hygiëne

• Hygiëne is essentieel voor het voorkomen van infecties.
• Regelmatig handen wassen vermindert de verspreiding van ziektekiemen.

B) 🏥 LRI (Luchtweginfecties)

• Luchtweginfecties zijn veelvoorkomende aandoeningen.
• Symptomen omvatten hoesten, koorts en kortademigheid.

C) 📊 K E.COCQ UY T @V I VES

• Het belang van hygiëne in de zorgsector.
• Effectieve hygiënepraktijken verbeteren de patiëntveiligheid.

A) 🌬️ Barometrische Druk

• Barometrische druk beïnvloedt het weer en de atmosfeer.
• Belangrijk voor de ademhaling van dieren.

B) 💨 Wind en Tocht

• Wind beïnvloedt de temperatuur en het welzijn van dieren.
• Tocht kan leiden tot stress en gezondheidsproblemen.

C) ☀️ Licht

• Lichtduur en lichtintensiteit zijn cruciaal voor de gezondheid van dieren.
• Normen voor lichtintensiteit en lichtduur verschillen per diersoort.

D) 🌡️ Temperatuur

• Hitteslag en hyperthermie zijn risico's bij hoge temperaturen.
• Directe zonnestraling kan gevaarlijk zijn voor het temperatuurcentrum in de hersenen.

E) 🌧️ Neerslag

• Neerslag beïnvloedt de beschikbaarheid van water voor dieren.
• Essentieel voor de voedselvoorziening en habitat.

F) 🦠 UV Licht

• UV-straling is belangrijk voor de aanmaak van vitamine D.
• Vitamine D is essentieel voor de opname van calcium.

G) 🐢 Gevolgen van Lichttekort

• Zacht schild bij schildpadden door tekort aan zonlicht en calcium.
• Rachitis door vitamine D-tekort bij kameleons.

H) ☀️ Zonnebrand en Huidproblemen

• Zonnebrand door UV-straling leidt tot roodheid, pijn en blaren.
• Melanine helpt bij het bruinen van de huid.

I) ⚠️ Hitteslag

• Hitteslag kan leiden tot bloeddrukverlaging en vochtverlies.
• Gevaarlijk bij temperaturen boven 42 °C.

J) 🦠 Melanomen

• Duidelijk verband tussen zonlicht en melanomen bij mensen.
• Bij dieren nog niet bewezen, maar risico's bestaan.

K) 🌞 Fotosensibilisatie

• Aantasting van niet-gepigmenteerde huid door zonlicht.
• Gevolgen van fotodynamische stoffen in voeding of medicatie.

A) 🌡️ Omgevingstemperatuur

• Te laag:
  • Volwassen dieren kunnen zich aanpassen aan lage temperaturen.
  • Welzijn van dieren en economische overwegingen zijn belangrijk.
  • Voederverbruik voor onderhoud neemt toe.
• Te hoog:
  • Hittestress kan optreden bij hoge temperaturen.
  • Mechanismen voor thermoregulatie zijn onvoldoende.
  • Verminderde productiviteit en vruchtbaarheid.

B) 🐾 Lichaamstemperatuur

• Thermoregulatie:
  • Homeotherm (constant) vs. poïkilotherm (variabel).
  • Thermoneutrale zone is cruciaal voor comfort.

C) ❄️ Te lage temperatuur

• Jonge en pasgeboren dieren zijn zeer gevoelig.
• Thermoregulatie werkt niet optimaal bij bepaalde diersoorten.
• Onderkoeling kan leiden tot hypothermie.

D) 🔥 Te hoge temperatuur

• Afgeven van overtollige warmte via zweten, hijgen, en verdamping.
• Hittestress leidt tot:
  • Verminderde spermakwaliteit bij mannelijke dieren.
  • Vertraagde embryonale ontwikkeling bij vrouwelijke dieren.
  • Varkens hebben beperkte compensatie bij temperaturen boven 30 °C.

A) 🌡️ Homeotherm en Poikilotherm

• Homeothermen: behouden een constante lichaamstemperatuur.
• Poikilothermen: lichaamstemperatuur varieert met de omgeving.

B) 🌡️ Thermoneutrale Zone

• Temperatuur waarbij het lichaam geen extra energie hoeft te gebruiken voor thermoregulatie.

C) 🔥 Warmte Opname

• Metabolisme: warmteproductie uit voeding.
• Inspanning: metabole warmte kan tot 10x toenemen.

D) ❄️ Warmte Afgifte

E) 🧊 Warmte Verplaatsing in het Lichaam

• Warmteproductie in spieren en lever.
• Warmteverplaatsing via bloedvaten naar de huid.

F) 🌬️ Reactie op Temperatuur

• Warmte: vasodilatatie en verhoogde bloedflow naar de huid.
• Koude: vasoconstrictie en verminderde bloedflow naar de huid.

G) 🐑 Specifieke Mechanismen

• Carotis rete: koelt bloed voor het naar de hersenen gaat.
• Luchtzakken bij paarden: koelen bloed met koude lucht.

A) 🌡️ Thermoregulatie

• Het lichaam heeft temperatuur sensors op verschillende plaatsen.
• Informatie wordt naar de hypothalamus gestuurd.
• Mechanismen voor warmteverlies en warmteproductie worden geactiveerd.

B) 🔥 Hittestress

• Homeotherme dieren ervaren hittestress door:
  • Vasodilatatie
  • Warmteverlies door straling en convectie
• Bij onvoldoende vasodilatatie:
  • Evaporatie door zweten of hijgen is de enige manier om warmte te verliezen.
  • Effectief bij lage relatieve vochtigheid (RV).

C) 🏖️ Gedragsaanpassing

• Zoek schaduw op of ga in het water/modder.
• Zoek contact met een koel oppervlak.

D) ☀️ Zonneslag

• Hitteslag ontstaat wanneer warmteproductie of -opname groter is dan warmteverlies.
• Gevaarlijke lichaamstemperatuur (> 41-42°C) leidt tot bewustzijnsverlies.

E) 💧 Vochtverlies

• Sterk zweten en hijgen leidt tot veel vochtverlies.
• Zorg voor voldoende drinkwater om circulatoire collaps te voorkomen.

F) 🤒 Koorts

• Koorts (pyrexie) is een verhoogd setpoint van het thermoregulatiecentrum.
• Kan optreden bij infectieuze aandoeningen.
• Gedragsmatige thermoregulatie: schaduw opzoeken.

G) ❄️ Koude stress

• Reacties op koude stress:
  • Perifere vasoconstrictie vermindert warmteverlies.
  • Piloerectie en verhoogde metabole warmteproductie (bijv. rillen).

H) 🥶 Hypothermie

• Kleine of zieke dieren kunnen hypothermie ervaren.
• Bij -20°C kan hartstilstand optreden.
• Hersenfuncties lijden het eerst onder hypothermie.

I) 🌡️ Temperatuur

• Jonge dieren hebben een iets hogere lichaamstemperatuur (0.5 °C tot 1 °C).
• Vogels zoals duiven en eenden hebben een lichaamstemperatuur van 42 °C.

J) 🌡️ Thermoneutrale zone

• Dit is het temperatuurgebied waarin dieren geen speciale mechanismen hoeven in te schakelen om hun lichaamstemperatuur constant te houden.
• Groot verschil in thermoneutrale zone tussen dieren:
  • Varkens hebben een hogere thermoneutrale temperatuur dan schapen.
  • Melkvee heeft een lage thermoneutrale zone (4-15°C) door hoge melkproductie.

A) ❄️ Homeotherm en Poïkilotherm

• Homeotherm: Dieren die hun lichaamstemperatuur constant houden.
• Poïkilotherm: Dieren wiens lichaamstemperatuur varieert met de omgeving.

B) 🌡️ Thermoneutrale Zone

• Thermoneutrale zone: Temperatuur waarbij een dier geen extra energie hoeft te verbruiken voor warmte.
• Comfortzone: Vaak als synoniem gebruikt, maar niet volledig hetzelfde.

C) 🌬️ Beïnvloedende Omgevingsfactoren

• Luchttemperatuur
• Luchtvochtigheid
• Luchtsnelheid
• Stralingswarmte

D) 🐾 Individuele Factoren

• Mate van activiteit
• Dichtheid van vacht

E) 🐄 Thermisch Comfort

• Comfortzone varieert per diersoort en leeftijd.
• Runderen hebben over het algemeen een lage comfortzone.

F) ❄️ Effecten van Koude

• Acute koude: Rillen en gedragsveranderingen.
• Chronische koude: Activatie van de schildklier leidt tot verhoogd basaal metabolisme.

G) 🌍 Acclimatisatie aan Koude

• Toename isolatie:
  • Vacht
  • Subcutaan vet
  • Doorbloeding van huid en subcutis
• Aanpassing metabolisme.

H) 🏔️ Voorbeeld: Oymyakon

• Een van de koudste bewoonde plaatsen in Siberië.
• Temperaturen tot -70°C.

I) 🌱 Acclimatisatie aan Milieuomstandigheden

• Aanpassing aan temperatuur, vochtigheid, luchtbeweging, etc.
• Voeding en microbiële flora zijn cruciaal voor immuniteit.

J) 🚨 Stress door Nieuwe Omgeving

• Verandering in temperatuur, relatieve vochtigheid, luchtbeweging.
• Nieuwe microbiële flora kan leiden tot verminderde immuniteit en zoötechnische prestaties.

K) 🐕 Huisdieren en Acclimatisatie

• Meeste huisdieren zijn goed aangepast aan hun omgeving.
• Introductie van nieuwe rassen of soorten mislukt vaak, zoals de Holsteiner in Afrika; betere kruisingen zijn vaak effectiever.